De universele illusie van menselijke controle

De nieuwe voorstelling ‘Wowwowwonders in me’ van choreograaf Anouk van Dijk en haar gezelschap, toont een onvoorspelbare wereld die verdacht veel op de onze lijkt. Inspiratiebron voor deze voorstelling is het werk ‘No wonders in me’ van de schilder Nik Christensen. Zijn werk is vol dreiging: duistere sprookjes met grauwe figuren, die door een al even grauwe omgeving dolen. Hierin herkende Anouk van Dijk haar eigen fascinaties. Ze gebruikte de werken van Christensen als universele taal om haar bedoelingen aan de dansers over te brengen.
Op het toneel draaien de vier dansers rond, vallen op de grond en staan weer op. Alles gebeurt los van de ander. Soms bewegen ze heen en weer als gefrustreerde dieren in een dierentuin, in hun eigen kleine ruimte. Even later mengen ze zich, al dan niet op gewelddadige wijze, in het leven van de ander. De spanning tussen het individuele en het sociale leidt tot een voortdurend omslaan van de stemming. Het is een dynamisch krachtenveld. De sfeer is surrealistisch en de link met het dagelijks leven snel gelegd. Door het gebruik van bouwlampen verdelen de dansers zich in machthebbers en ondergeschikten. Degene met een lamp heeft controle over de anderen. Hij of zij beschikt op dat moment over het leven van de ander. Bij het wisselen van de lamp wisselen de rollen, verwisselt de illusie van controle van bezitter.
De dansers van Anouk van Dijk beheersen hun lichaam uitstekend. Het bewegingssysteem, ‘de Countertechniek’, draagt hier ongetwijfeld aan bij. Anouk van Dijk ontwikkelde deze methode in dialoog met haar dansers en heeft hier internationaal veel erkenning mee gekregen. Dansers leren met deze methode vloeiender, groter en meer ruimtelijk te bewegen en leren tegelijk hoe ze te allen tijde de volledige controle over hun eigen lichaam kunnen behouden. Wellicht wordt hierdoor de onmacht van de mens in het licht van de echt grote zaken zo goed voelbaar. Want hoe fysiek capabel de individuele dansers ook zijn, het blijven kwetsbare figuren die onderworpen zijn aan de grillen van de natuur, of zelfs aan een hogere macht. Verschuiving van macht en controle in een groter krachtenveld waarop niemand invloed heeft, dat roept een gevoel van beklemming op.
Toch gaat de melancholie die van dit gegeven uitgaat ook gepaard met een zekere hoop. De dansers blijven volharden, weigeren onmachtig te zijn. Na een nederlaag likken ze hun wonden en staan weer op. Het is soms wonderlijk waar mensen nog vechtlust en zin om te (over)leven vandaan weten te halen. Zolang er hoop is, is een goede afloop altijd mogelijk. Zo zou je het kunnen zien. De voorstelling spreekt een universele taal, houdt je als kijker een spiegel voor en laat ruimte voor diverse interpretaties. Wat wordt weerspiegeld is aan de toeschouwer. Idealen en illusies zullen ieders waarneming weer anders doen zijn. Zoals dat ook voor de werkelijkheid geldt.

Gepubliceerd in: Den Haag Centraal op vrijdag 26 maart 2010

Tags: anouk van dijk, cultuur, dans, den haag centraal, kunst, nik christensen, recensie, universele taal, voorstelling, wowwowwonders in me

Weniger ist mehr

Dit stuk heb ik ruim een jaar geleden geschreven en is gepubliceerd in De beste les, een bundel “verhalen uit de klas die je zijn bijgebleven”. Je kunt dit verhaal ook terugvinden onder het kopje ‘Publicaties’ bovenaan op de home. Daar plaats ik voortaan teksten van mijn hand die elders dan op deze site zijn gepubliceerd.

Weniger ist mehr
Lessen werden bij ons op het vwo doorgaans pas interessant als we de docenten ervan wisten te overtuigen dat we een bepaalde film móésten zien in verband met de lesstof. Dat lukte niet altijd, maar als mijn beste vriendin en ik onze liefste Bambi-ogen opzetten, maakten we vaak wel een goede kans.
Er was echter één leraar die we niet hoefden te overtuigen, omdat hij altijd al uit eigen beweging met films kwam aanzetten. Onze leraar Duits. Dan zei hij dat De Buddenbrooks natuurlijk een fantastisch geschreven boek is, maar dat de tv-serie ook bekeken wilde worden. En natuurlijk moesten we ook het boek lezen, zei hij, maar we wisten allemaal dat het hem om het even was. Voor Der Tod in Venedig gold hetzelfde. Ik denk dat we alle boeken op de lijst in film- of tv-versie hebben gezien tijdens de lessen, zelfs Frankenstein.
Duits – zo noemden we hem in de wandelgangen, tegen hém zeiden we respectvol ‘meneer’ – was elke dag al om zeven uur ’s ochtends aanwezig. Dan knipte hij een gezellige, ouderwetse schemerlamp aan en kookte water voor een pot thee. Als je problemen had of gewoon even wilde zeuren, kon je ’s ochtends binnenwandelen en kreeg je een grote mok thee en een ‘Blechtrommel trockener Keksen’ voor je neus gezet.

Humor
Slechte cijfers vond Duits helemaal niet erg, want dat was toch maar een momentopname, een pechopname. Bovendien zei Duits: ‘Ja, je cijfer is beroerd natuurlijk, maar hoe is het met je vriend(in)? Nog steeds aan? Ja? Nou dan, niet huilen. Zo’n stomme toets is helemaal niet belangrijk, de liefde, daar draait het om in het leven.’
Als ik bekijk wat we bij Duits hebben uitgevoerd, of eigenlijk wat we niet hebben uitgevoerd en ik vergelijk dat met bijvoorbeeld de lessen Frans, dan kan ik maar tot één conclusie komen: wat onderwijs betreft geldt less is more, of toepasselijker: weniger ist mehr. Want van Frans weet ik niks meer, echt pas de rien. Hoewel we elke les braaf aan de woordjes en de grammatica werden gezet, spreek ik die taal nog steeds belabberd. Maar van Duits weet ik (en alle klasgenoten met wie ik nu nog bevriend ben met mij) alle rijtjes als an-auf-hinter neben-in-über-unter-vor-zwischen nog op te noemen en te gebruiken.
Ik denk dat humor het sleutelwoord is voor een goede leraar. Humor en luchtigheid. Voor Duits maakte het gewoon helemaal niks uit als je eens een keer niets uitvoerde. Hij zag je als mens, als individu, met goede en slechte eigenschappen en goede en slechte dagen. Ik denk dat daardoor uiteindelijk iedereen met een goed cijfer voor Duits is geslaagd.

Gepubliceerd in: De beste les, november 2008.

Tags: de beste les, docent, Humor, les duits, less is more, leukste leraar, minder is meer, school, weniger ist mehr

Voorjaarskriebels

De lente is begonnen, en hoe. Met het beter worden van de temperatuur verbeterde ook mijn humeur. Dat sowieso al een stuk verbeterd was sinds ik een nieuwe baan te pakken had.  

Het enige dat niet verbeterde was mijn allergie. Mijn allergieën beter gezegd, want het zijn er nogal wat. Afgelopen week is mijn overgevoeligheid nogmaals vastgesteld en waarschijnlijk ga ik binnenkort een desensibilisatietraject in. Met de mate waarin ik allergisch ben kan zo’n traject van drie tot vijf jaar eigenlijk alleen maar verbetering brengen, ondanks het intensieve ziekenhuisbezoek dat ermee gepaard zal gaan.

Een half jaar geleden ben ik al eens getest op inhalatieallergie, destijds middels een bloedtest. Afgelopen week werden die resultaten met een huidpriktest bevestigd. Bij een huidpriktest worden druppels op de onderarmen aangebracht waarna met een scherp mesje een kleine snee in de huid wordt gemaakt. Twaalf keer werden mijn onderarmen zo behandeld, waarna de boel een kwartier moest inwerken. ‘Jackpot,’ zei de arts toen ik een kwartier later mijn onderarmen toonde. Op acht plekken waren grote bulten verschenen.

Nu moet ik dus een aantal maatregelen nemen, zoals beschermende hoezen voor om het beddengoed. Helaas zijn de allergeendichte hoezen per 1 januari 2009 uit de basisverzekering gehaald. Bedankt weer, regering. Die dingen kosten nogal wat, maar zijn noodzakelijk om te voorkomen dat ik astma krijg.

Dan is allergie voor huisstofmijt nog enigszins te temperen, maar allergie voor pollen vrijwel niet. Tenzij ik met een mondkapje rond ga lopen, maar dat gaat zelfs mij te ver. Gekker dan altijd en overal een zonnebril dragen moet het niet worden. Zo gaat het voorjaar nu dus weer gepaard met kriebels. Zowel de positieve lentekriebels als de negatieve die leiden tot hooikoorts. Ik ben benieuwd hoe ik het voorjaar over drie jaar zal ervaren.

Tags: allergie, boompollen, graspollen, hoezen, hooikoorts, huidpriktest, huisstofmijt, koorts, lente, lentekoorts, lentekriebels inhalatieallergie, pollen, pollenallergie, voorjaar

Winnen

De partij waar ik vorige week, na lang wikken en wegen op gestemd heb is in de gemeente waar ik woon de grootste geworden! Dat is nog nooit gebeurd, dat een partij waar ik op stemde de grootste werd. Het voelde als een onverwachte overwinning. Hetzelfde gevoel heb ik ook als het Nederlands elftal doorgaat naar de kwartfinales van een internationale wedstrijd. Ik reken daar nooit op en mijn leven hangt er ook niet van af, maar ik vind het toch leuk als het gebeurt.

De afgelopen dagen heb ik me ook weer suf gesolliciteerd en vele afwijzingen geïncasseerd. Je zou zeggen dat het went maar het is toch elke keer weer balen. Telkens als ik een zoveelste motivatiebrief met cv heb verstuurd denk ik: ik reken nergens op, dan kan het alleen maar meevallen. Dat blijkt dus niet te kloppen want het valt nooit mee. Sterker, het valt elke keer zwaar tegen.

Na drie afwijzingen op rij houd ik het solliciteren voor die dag voor gezien en ga andere dingen doen. Zo ben ik deze week al naar de kapper geweest, weer gaan schilderen, heb ik nieuwe recepten (cheesecake!) uitgeprobeerd en ben actief op zoek gegaan naar bepaalde antieke spulletjes. 

Ach, ik vermaak me best hoor. Ik kan mezelf zo goed bezighouden, dat is geen probleem maar ik wil weer geld verdienen en ik ben die afwijzingen zat. Het ergste is om te worden afgewezen voor een functie die echt ver beneden je niveau ligt. Waarvoor je dan een mailtje krijgt met daarin een hoeveelheid taalfouten waar je flauw van wordt. Ik weet niet welk gevoel dan groter is, de verontwaardiging, de boosheid of de minachting.

Soms denk ik dat ik moet stoppen nog voor een ander te willen werken en mijn eigen toko moet beginnen en dan groter worden dan de concurrent, zodat die failliet gaat en dat ik dan de personeelsfunctionarissen van die failliete concurrent, die mij dus ooit hebben afgewezen, ook keihard kan afwijzen. Aleen, dat is me dan weer te laag en vooral ook teveel gedoe, om daarvoor eerst een concurrerend bedrijf op te zetten.

Qua politieke voorkeur heb ik in elk geval wel gewonnen. Fijn. Nu nog wachten op een andere onverwachte overwinning en hopen dat dit een paradox is.

Tags: afwijzing, antiek, boos, functie, gemeente, grootste, kapper, marktplaats, onverwacht, partij, politiek, solliciteren, stemmen, taalfouten, update, verwacht, winnaar, winnen

Kiezen

Ja sorry hoor, na omzwervingen langs diverse lay-outs vanaf vandaag weer gewoon terug bij het ontwerp dat ik nu al een hele tijd gebruik. Soms denk je dat het helemaal anders moet en als je dat dan doet kom je erachter dat het eigenlijk best goed is zoals het al was.

Zou dat ook voor de politiek gelden? Ik betwijfel het. Van mij mag de boel eens flink opgeschud worden maar voor het zover is zit ik eerst nog met de vraag: op welke partij ga ik stemmen? Diverse kieswijzers, stemwijzers en partijwijzers hebben me elk al een andere kant op gewezen. Daar ben ik dus niet veel wijzer van geworden. Er zit dus niets anders op dan de partijpunten van de verschillende gemeentelijke partijen naast elkaar te leggen en laat ik daar nu een grondige hekel aan hebben.

Of het nou zo heel veel uitmaakt? Ook dat betwijfel ik. Iedereen zegt nu wel niet met die ene en wel met die andere te willen regeren, maar als ze straks alleen kunnen regeren door met die ene waarmee ze niet wilden regeren samen te werken dan gaan ze heus wel overstag. Daar hou ik dus al geen rekening meer mee.

Iedereen roept allerlei sociale dingen, belastingverlaging en toeslagverhoging, maar hoe ze dat allemaal moeten bekostigen weten ze vaak niet. Daar schiet je als kiezer dus ook niets mee op.

Nee, beter kan ik zelf een partij oprichten, dan weet ik tenminste wat ik eraan heb en hoef ik me niet door al die vreselijk populistische leuzen heen te worstelen, waar toch nooit iets van terecht komt.

Daar is het nu helaas een beetje te laat voor.

Tags: gemeente, kieswijzer, kiezen, kiezer, partijwijzer, politiek, populisme, stemmen, stemmer, stemwijzer, verkiezingen, wijzer